5 sai lầm khi chọn vật liệu đá cho công trình – Những quyết định tưởng nhỏ nhưng ảnh hưởng lớn đến giá trị kiến trúc

Trong kiến trúc và nội thất, đá tự nhiên luôn được xem là vật liệu mang tính biểu tượng: bền vững, sang trọng và có giá trị lâu dài. Từ nhà ở cao cấp, khách sạn, resort cho đến các công trình thương mại, đá – đặc biệt là đá cẩm thạch – thường được lựa chọn để khẳng định đẳng cấp không gian.

Tuy nhiên, không phải cứ sử dụng đá là công trình sẽ đẹp và bền. Trên thực tế, rất nhiều công trình gặp vấn đề về thẩm mỹ và công năng chỉ sau một thời gian ngắn đưa vào sử dụng. Nguyên nhân không nằm ở việc thiếu vật liệu tốt, mà nằm ở những sai lầm ngay từ khâu lựa chọn đá.

Dưới đây là 5 sai lầm phổ biến nhất khi chọn vật liệu đá cho công trình – những lỗi tưởng chừng nhỏ nhưng có thể ảnh hưởng trực tiếp đến giá trị sử dụng và giá trị kiến trúc lâu dài.

Sai lầm khi chọn vật liệu đá cho công trình

1. Chọn đá theo cảm tính, bỏ qua đặc tính kỹ thuật

Sai lầm phổ biến nhất là chọn đá chỉ dựa trên yếu tố “nhìn đẹp”.

Mỗi loại đá – dù là đá tự nhiên hay đá nhân tạo – đều có những đặc tính kỹ thuật riêng:

• Độ cứng

• Độ hút nước

• Khả năng chịu mài mòn

• Mức độ nhạy cảm với hóa chất

Nếu không hiểu rõ những yếu tố này, đá rất dễ bị:

• Trầy xước nhanh

• Ố màu

• Xuống cấp sớm

• Mất giá trị thẩm mỹ chỉ sau thời gian ngắn

Ví dụ, đá cẩm thạch tự nhiên có vẻ đẹp tinh tế và chiều sâu vân rất cao, nhưng lại không phù hợp để sử dụng bừa bãi ở mọi khu vực. Nếu dùng marble cho những vị trí chịu ma sát mạnh hoặc tiếp xúc hóa chất thường xuyên mà không có giải pháp xử lý phù hợp, rủi ro hư hại là điều khó tránh.

👉 Đá đẹp chỉ thực sự có giá trị khi được dùng đúng vị trí.

2. Nhầm lẫn giữa đá tự nhiên và đá nhân tạo

Nhiều người lựa chọn đá dựa trên bề ngoài, mà không phân biệt rõ bản chất vật liệu.

Trên thực tế:

• Đá tự nhiên mang vẻ đẹp độc bản, chiều sâu thẩm mỹ cao, nhưng đòi hỏi sự hiểu biết khi sử dụng

• Đá nhân tạo có độ đồng đều cao, dễ kiểm soát, phù hợp cho những khu vực yêu cầu công năng nặng

Sai lầm thường gặp là:

• Dùng đá nhân tạo cho những không gian cần giá trị thẩm mỹ và cảm xúc → không gian thiếu cá tính

• Dùng đá tự nhiên cho khu vực công năng nặng mà không hiểu đặc tính → rủi ro kỹ thuật cao

Việc chọn đúng loại đá cần dựa trên mục tiêu của không gian, không chỉ dựa trên giá thành hay xu hướng thị trường.

Đá bị trầy xước, ố màu do dùng sai vị trí

3. Chọn đá qua mẫu nhỏ, không xem slab thực tế

Đây là sai lầm rất phổ biến nhưng lại ít được chú ý.

Mẫu đá nhỏ:

• Không thể hiện hết chiều sâu vân

• Không phản ánh sự chuyển sắc toàn tấm

• Không cho cảm giác thực tế khi ốp mảng lớn

Khi thi công thực tế, sự khác biệt giữa mẫu nhỏ và slab lớn có thể khiến:

• Màu đá lệch so với kỳ vọng

• Vân đá không như tưởng tượng

• Mảng đá thiếu sự liền mạch

Đặc biệt với đá cẩm thạch tự nhiên, mỗi slab là một cá thể riêng. Việc xem và chọn đá trực tiếp trên slab là bước gần như bắt buộc đối với các hạng mục quan trọng như:

• Vách trang trí

• Sảnh lớn

• Mảng đá bookmatch

Bỏ qua bước này đồng nghĩa với việc chấp nhận rủi ro thẩm mỹ cho toàn bộ công trình.

Chọn slab đá cẩm thạch tại showroom

4. Không tính đến ánh sáng và bối cảnh không gian

Đá không tồn tại độc lập. Ánh sáng, tỷ lệ không gian và vật liệu xung quanh ảnh hưởng trực tiếp đến cách đá được cảm nhận.

Cùng một loại đá:

• Có thể trông sang trọng dưới ánh sáng gián tiếp

• Nhưng trở nên nặng nề dưới ánh sáng gắt, phẳng

Nếu chọn đá mà không tính đến:

• Nhiệt độ màu ánh sáng

• Hướng chiếu sáng

• Diện tích và tỷ lệ không gian

thì hiệu quả thẩm mỹ cuối cùng rất dễ bị sai lệch so với ý đồ ban đầu.

Trong kiến trúc cao cấp, đá nên được chọn song song với kịch bản ánh sáng, thay vì chọn đá trước rồi xử lý ánh sáng sau.

5. Chọn đá theo giá, không theo giá trị lâu dài

Giá thành luôn là yếu tố quan trọng, nhưng chọn đá chỉ dựa trên giá ban đầu thường dẫn đến chi phí lớn hơn về lâu dài.

Những hệ quả thường gặp:

• Đá nhanh xuống cấp, phải thay thế sớm

• Chi phí bảo dưỡng tăng cao

• Giá trị thẩm mỹ giảm theo thời gian

Ngược lại, một loại đá được chọn đúng, dùng đúng và thi công đúng có thể:

• Giữ vẻ đẹp ổn định trong nhiều năm

• Tăng chiều sâu thẩm mỹ theo thời gian

• Góp phần nâng giá trị tổng thể của công trình

👉 Với vật liệu gắn bó lâu dài như đá, giá trị sử dụng quan trọng hơn giá mua ban đầu.

Góc nhìn chuyên sâu: chọn đá như một giải pháp, không chỉ là vật liệu

Trong thực tế, các đơn vị chuyên sâu về đá như Bảo Lai thường tiếp cận việc chọn đá theo hướng toàn diện hơn:

• Hiểu rõ nguồn gốc và đặc tính từng loại đá

• Tư vấn ứng dụng phù hợp cho từng không gian

• Phối hợp giữa đá – ánh sáng – kiến trúc

• Hướng tới giá trị thẩm mỹ và sử dụng lâu dài

Với đá tự nhiên, sự khác biệt không nằm ở việc chọn loại đá đắt nhất, mà ở việc chọn loại đá phù hợp nhất với mục tiêu không gian.

Vì sao những sai lầm này thường lặp lại?

Nguyên nhân phổ biến là:

• Thiếu tư vấn chuyên môn ngay từ đầu

• Chạy theo xu hướng hoặc cảm tính

• So sánh vật liệu theo giá thay vì theo giá trị

Trong khi đó, đá là vật liệu có “tuổi thọ thẩm mỹ” rất dài. Một quyết định sai ở giai đoạn đầu có thể ảnh hưởng đến toàn bộ vòng đời công trình.

Kết luận

5 sai lầm khi chọn vật liệu đá cho công trình không phải là những lỗi hiếm gặp, mà là những cái bẫy rất phổ biến nếu thiếu hiểu biết về vật liệu.

Chỉ cần:

• Hiểu đúng bản chất đá

• Chọn đá trong bối cảnh không gian thực tế

• Ưu tiên giá trị lâu dài thay vì giá ngắn hạn

đá tự nhiên sẽ phát huy trọn vẹn vai trò của mình trong kiến trúc.

Và khi được tư vấn và sử dụng đúng cách – như cách tiếp cận mà Bảo Lai theo đuổi – đá không chỉ là vật liệu hoàn thiện, mà trở thành giá trị kiến trúc bền vững theo thời gian.